الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
242
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
كشف الرموز ، شرحى است بر مرموزات مختصر نافع و مشكلات آنكه تأليف استادش محقق حلى است كه من دو نسخه قديمى از آن كتاب را ديدهام و تاريخ فراغت شارح از آن ، سال 672 هجرى مىباشد و تاريخ استنساخ يكى از آن دو نسخه بيست و هشت سال پس از تاريخ فراغت از اصل بوده است يعنى ، سال 700 هجرى و ممكن است اين نسخه در روزگار زندگى شارح ، استنساخ شده باشد و نسخه ديگر را بايد ملاحظه كرد . آوى ، اين شرح را در زندگى محقق تدوين كرده است و در آخر آن وعده داده هرگاه از سفر برگردد شرحى وافى بر مختصر و شرايع بنويسد و شايد هم نوشته باشد . آوى ، كشف الرموز را در اوقاتى كه در سفر بوده به نگارش درآورده و در دو جاى از آن نسخه آمده است كه ، كشف الرموز تأليف ابن زبيب آوى است . و ابن زبيب در شرح خود از ابن جنيد ، بيانى نقل نكرده است ؛ زيرا به طورى كه خود او در آغاز شرحش مىنويسد : ابن جنيد قايل به قياس بوده است . يكى از شاگردان شيخ على كركى ، در رسالهاى ، كه در شرح حال مشايخ تأليف كرده است مىنويسد : از ايشان است ، شيخ زين الملة و الدّين يوسفى ابو محمّد حسن بن ابى طالب آبى شارح نافع و شيخ اجازهاش ، نجم الدّين ( محقق حلى ) است و در آخر آن رساله مىنويسد ، شارح در ماه شعبان سال 762 هجرى از تأليف ، آن فراغت يافته است . مؤلف گويد : صواب آن است كه ، سال فراغت از تأليف كشف الرموز ، سال ششصد هجرى باشد نه سال هفتصد و شصت و دو چنانكه ، آنچه را در آخر اين شرح بود عينا نقل كرديم و ممكن است اشتباه از سوى ناسخ كتاب باشد .